15 veelvoorkomende schrijffouten die je geloofwaardigheid ondermijnen

Een enkele schrijffout kan je geloofwaardigheid sneller vernietigen dan je "grammatica" kunt zeggen. Of je nu een belangrijke e-mail schrijft, een blogpost publiceert of een voorstel indient, deze veelvoorkomende fouten signaleren onzorgvuldigheid aan lezers. Erger nog? De meeste schrijvers beseffen niet eens dat ze deze fouten maken.

Na het analyseren van duizenden documenten hebben we de fouten geïdentificeerd die herhaaldelijk voorkomen in alle soorten professioneel schrijven. Het goede nieuws: zodra je weet waar je op moet letten, worden deze fouten gemakkelijk te herkennen en te corrigeren.

Grammaticafouten die je een amateur laten lijken

1. De beruchte dt-fout

Dit is misschien wel de meest voorkomende fout in professioneel Nederlands schrijven.

Stam + t = hij/zij/het-vorm (hij werkt, zij loopt)
Stam zonder t = ik-vorm en gebiedende wijs (ik werk, loop!)
Stam + d = voltooid deelwoord na klinker of v/z (geleefd, gereisd)

Fout: Hij word boos.
Correct: Hij wordt boos.
Ook correct: Ik word boos.

Snelle tip: Vervang het werkwoord door een werkwoord uit de categorie "lopen-liep-gelopen". Als je "liep" hoort, schrijf je -d of -t niet.

2. Hun/hen verwarring

Onderwerp en lijdend voorwerp moeten correct worden aangeduid.

Fout: Ik heb hun gezien.
Correct: Ik heb hen gezien.

Fout: Hen hebben het gedaan.
Correct: Zij hebben het gedaan.

Snelle tip: "Hun" is bezittelijk (hun boek) of meewerkend voorwerp, "hen" is lijdend voorwerp.

3. Losstaande bijvoeglijke naamwoorden

Deze ontstaan wanneer een beschrijvende zin niet duidelijk verbonden is met het woord dat het beschrijft.

Fout: Nadat ze wekenlang in de kelder hadden liggen rotten, gooide mijn broer de aardappelen weg.
Correct: Mijn broer gooide de aardappelen weg die wekenlang in de kelder hadden liggen rotten.

Snelle tip: Zorg ervoor dat het onderwerp dat de actie uitvoert direct na de inleidende zin komt.

4. Kommafouten

Een kommafout ontstaat wanneer je twee volledige zinnen verbindt met alleen een komma.

Fout: De vergadering begint om 10 uur, wees niet te laat.
Correcte opties:

De vergadering begint om 10 uur. Wees niet te laat.
De vergadering begint om 10 uur, dus wees niet te laat.
De vergadering begint om 10 uur; wees niet te laat.

Snelle tip: Als beide delen op zichzelf kunnen staan als zinnen, heb je meer nodig dan een komma.

Stijlfouten die je schrijven verzwakken

5. Overmatig gebruik van de lijdende vorm

De lijdende vorm is niet altijd fout, maar overmatig gebruik maakt het schrijven zwak en indirect.

Lijdend: Het rapport werd door het team geschreven.
Bedrijvend: Het team schreef het rapport.

Lijdend: Er werden fouten gemaakt.
Bedrijvend: Wij maakten fouten.

Snelle tip: Zoek naar "werd/werden + voltooid deelwoord" constructies. Vraag "Wie voert de actie uit?" en herstructureer.

6. Overbodige zinnen

Waarom meer woorden gebruiken als minder volstaan?

Veelvoorkomende overbodigheden om te elimineren:

"Gratis cadeau" → cadeau
"Vooruit plannen" → plannen
"Verleden geschiedenis" → geschiedenis
"Volledig afgerond" → afgerond
"Basisprincipes" → principes
"Naar mijn persoonlijke mening" → naar mijn mening
"12 uur 's middags" → middag
"Extra bonus" → bonus

Snelle tip: Vraag bij elk bijvoeglijk naamwoord en bijwoord: voegt het betekenis toe of herhaalt het wat al impliciet is?

7. Nominalisaties (zombiezelfstandige naamwoorden)

Nominalisaties ontstaan wanneer je werkwoorden of bijvoeglijke naamwoorden in zelfstandige naamwoorden verandert.

Genominaliseerd: We moeten een beslissing nemen over de implementatie van het nieuwe systeem.
Direct: We moeten beslissen hoe we het nieuwe systeem implementeren.

Genominaliseerd: Het comité zal een onderzoek uitvoeren naar de kwestie.
Direct: Het comité zal de kwestie onderzoeken.

Snelle tip: Let op woorden die eindigen op -ing, -tie, -heid of -nis. Kun je ze vervangen door werkwoordsvormen?

Duidelijkheidsfouten die lezers verwarren

8. Onduidelijke verwijzingen

Wanneer voornaamwoorden (hij, zij, dit, dat) niet duidelijk naar een specifiek zelfstandig naamwoord verwijzen, raken lezers de weg kwijt.

Onduidelijk: Toen Sarah Jennifer ontmoette, zei ze dat ze het project zou beheren.
Duidelijk: Toen Sarah Jennifer ontmoette, zei Sarah dat ze het project zou beheren.

Snelle tip: Bij twijfel, herhaal het zelfstandig naamwoord in plaats van een voornaamwoord te gebruiken.

9. Verkeerde nadruk

Je hoofdpunt begraven in het midden van een alinea of zin verzwakt de impact.

Zwak: Er zijn verschillende redenen, waaronder kostenoverschrijdingen, vertragingen en slechte planning, waarom het project faalde.
Sterk: Het project faalde om verschillende redenen: kostenoverschrijdingen, vertragingen en slechte planning.

Snelle tip: Plaats belangrijke informatie aan het begin of einde van zinnen en alinea's.

10. Jargon- en modewoordenoverload

Vakspecifieke taal heeft zijn plaats, maar overmatig gebruik van jargon vervreemdt lezers.

Vol jargon: We moeten onze kerncompetenties benutten om cross-functionele samenwerking te synergiseren en onze waardepropositie te optimaliseren.
Duidelijk: We moeten onze sterke punten gebruiken om teams beter te laten samenwerken en te verbeteren wat we klanten bieden.

Snelle tip: Stel je voor dat je je punt uitlegt aan iemand buiten je branche.

Interpunctiefouten die de flow verstoren

11. Aanhalingstekens-rampen

Het Nederlands heeft specifieke regels voor aanhalingstekens.

Veelvoorkomende fouten:

Enkele vs dubbele aanhalingstekens: In het Nederlands gebruiken we meestal dubbele aanhalingstekens "zo"
Punt binnen of buiten: De punt komt meestal buiten de aanhalingstekens.

Snelle tip: Wees consistent in je gebruik van aanhalingstekens.

12. Koppeltekenverwarring

Koppeltekens verbinden samengestelde woorden.

Voorbeelden: e-mail, covid-19, Noord-Holland

Snelle tip: Gebruik een koppelteken bij samenstellingen met afkortingen, cijfers of geografische namen.

13. Puntkomma-misbruik

Puntkomma's zijn geen elegante komma's; ze hebben specifieke toepassingen.

Correcte toepassingen:

Gerelateerde onafhankelijke zinnen verbinden: "Het project slaagde; iedereen vierde."
Complexe lijstitems scheiden: "We hebben kantoren in Amsterdam, Nederland; Brussel, België; en Berlijn, Duitsland."

Fout: Het team bestaat uit; ontwikkelaars, ontwerpers en managers.
Correct: Het team bestaat uit ontwikkelaars, ontwerpers en managers.

Snelle tip: Beide kanten van een puntkomma moeten volledige zinnen zijn.

Woordkeuzefouten die precisie ondermijnen

14. Vaak verwarde woorden

Het Nederlands zit vol met gelijkluidende woorden met verschillende betekenissen:

Als/dan: Als = voorwaardelijk; dan = vergelijking
Hun/hen: Hun = bezittelijk/meewerkend; hen = lijdend voorwerp
Word/wordt: Word = ik-vorm; wordt = hij/zij-vorm
Leid/lijdt/leidt: Leid = gebiedende wijs leiden; lijdt = lijden; leidt = leiden
Groter als/groter dan: Groter dan = correct

Snelle tip: Maak een persoonlijke lijst van woorden die je vaak verwart.

15. Vage kwantificeerders

Woorden als "veel", "verschillende", "behoorlijk" en "weinig" laten lezers raden.

Vaag: Veel klanten klaagden over de service.
Specifiek: Zevenenveertig klanten klaagden over de service.
Alternatief: Bijna 20% van de klanten klaagde over de service.

Vaag: Het proces duurt een tijdje.
Specifiek: Het proces duurt 3-5 werkdagen.

Snelle tip: Vervang waar mogelijk vage kwantificeerders door specifieke getallen, percentages of bereiken.

Je actieplan voor foutloos schrijven

De meervoudige-doorloop bewerkingsmethode

Probeer niet elke fout in één doorloop te vangen. In plaats daarvan:

Eerste doorloop: Focus op inhoud en structuur
Tweede doorloop: Controleer grammatica en interpunctie
Derde doorloop: Verfijn woordkeuze en stijl
Laatste doorloop: Lees hardop om onhandige formuleringen te vinden

Bouw je persoonlijke checklist

Iedereen heeft schrijfzwaktes. Maak een gepersonaliseerde checklist van je veelvoorkomende fouten. Bekijk deze voor het indienen van elk belangrijk document.

Gebruik hulpmiddelen verstandig

Grammaticacontroles vangen voor de hand liggende fouten maar missen contextafhankelijke fouten. Gebruik ze als eerste verdedigingslinie, niet als je enige verdediging.

Oefen doelbewuste verbetering

Kies één fout uit deze lijst. Concentreer je een week lang op het elimineren ervan uit je schrijven. Zodra je het beheerst, ga door naar de volgende. Kleine, consistente verbeteringen leiden tot dramatische resultaten.

Conclusie

Perfect schrijven bestaat niet, maar professioneel schrijven moet schoon, duidelijk en geloofwaardig zijn. Deze vijftien fouten vertegenwoordigen de overgrote meerderheid van fouten die we in professionele documenten zien. Beheers ze, en je schrijven zal opvallen om alle juiste redenen.

Onthoud: elke fout die je elimineert verwijdert een barrière tussen je ideeën en je lezers. In professionele communicatie staat helderheid gelijk aan geloofwaardigheid. Laat elk woord tellen, en laat het correct tellen.